چرا ناگهان این همه زمین‌لرزه ویرانگر در سراسر جهان رخ داد؟

دکتر آلن هاسکر، استاد پژوهشی ژئوفیزیک در کلتک: پیش‌بینی می‌شود امسال ۱۷ یا ۱۸ زمین‌لرزه رخ دهد. این براورد بر مبنای روند یک سال فعال معمولی است که در آن ۲۰ زمین‌لرزه رخ می‌دهد؛ اگر به آن تعداد برسیم، کمی زیاد خواهد بود، اما غیرعادی نیست

زمین‌لرزه‌های بزرگ در تابستان امسال در سراسر جهان ویرانی به بار آوردند.

در ماه ژوئن، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷.۷ فیلیپین را لرزاند و سونامی به راه انداخت. در همان ماه، دو زمین‌لرزه پیاپی با بزرگی بیش از ۷، ونزوئلا را لرزاند و جان هزاران نفر را گرفت. در ماه ژوییه، لرزه‌ای به بزرگی ۶.۸ ژاپن را تکان داد و زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷.۳ نیز در نزدیکی سواحل جنوب مکزیک رخ داد.

اوایل ماه جاری، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷.۴ کلمبیا را تکان داد که یکی از بزرگ‌ترین زمین‌لرزه‌های این کشور در سال‌های اخیر به شمار می‌رفت و زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷.۷ نیز حدود ۴۰ هزار نفر را در اندونزی آواره کرد. این هفته، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴.۹ به تخلیه صدها نفر در اسپانیا منجر شد.

تعداد زمین‌لرزه‌های بزرگ در چنین بازه زمانی کوتاهی ممکن است شوکه‌کننده به نظر برسد، اما کارشناسان به ایندیپندنت می‌گویند که این وضعیت در سیاره‌ای که [پوسته‌اش مدام] در حال تغییر و جابه‌جایی است، کاملا عادی و قابل‌انتظار است.

زکری راس، استاد ژئوفیزیک در [موسسه فناوری کالیفرنیا]، کلتک (Caltech) گفت: «در آنچه اینجا می‌بینم، هیچ‌چیز غیرعادی وجود ندارد. همه این‌ها در محدوده نوسان‌های معمول نرخ وقوع زمین‌لرزه‌ها قرار می‌گیرند.»

زمین‌لرزه‌ها زمانی رخ می‌دهند که بخش‌های زیرزمینی زمین که صفحات تکتونیکی [یا زمین‌ساخت] نامیده می‌شوند، به یکدیگر ساییده می‌شوند و لرزشی را ایجاد می‌کنند که ما روی سطح زمین احساس می‌کنیم. زمین‌لرزه‌ها به آزاد شدن گرما از هسته سیاره کمک می‌کنند.

بزرگی بیش از ۷ (دومین سطح بالا در مقیاس ریشتر که قدرت زمین‌لرزه را اندازه‌گیری می‌کند) «بزرگ» محسوب می‌شود و ممکن است در مناطق وسیع خسارت‌های جدی به بار آورد.

مورین لانگ، استاد کرسی بروس دی. الکساندر و رئیس گروه علوم زمین و سیاره‌ای دانشگاه ییل، گفت امسال ۱۱ زمین‌لرزه از این نوع رخ داد، اما این تعداد، اندکی کمتر از میانگین سالانه ۱۵ تا ۱۸ زمین‌لرزه است.

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

او به ایندیپندنت گفت: «این‌طور به نظر می‌رسد که الگویی وجود دارد، زیرا متاسفانه چند مورد از این رویدادها در مناطق پرجمعیت رخ داد و خسارت‌های قابل‌توجهی به بار آورد. از این‌ رو، همه ما تیترهای خبری زیادی دیده‌ایم.»

دکتر آلن هاسکر، استاد پژوهشی ژئوفیزیک در کلتک، گفت پیش‌بینی می‌شود امسال ۱۷ یا ۱۸ زمین‌لرزه رخ دهد. این براورد بر مبنای روند یک سال فعال معمولی است که در آن ۲۰ زمین‌لرزه رخ می‌دهد.

او گفت: «اگر به آن تعداد برسیم، کمی زیاد خواهد بود، اما غیرعادی نخواهد بود.»

جان امیلیو ویدال، زلزله‌شناس دانشگاه واشنگتن، گفت هیچ نشانه‌ای نیز وجود ندارد که زمین‌لرزه‌های تابستان امسال با یکدیگر مرتبط باشند و وقوع آن‌ها «تقریبا به‌طور قطع، تصادفی است».

ویلیام بارنهارت، معاون هماهنگ‌کننده برنامه مخاطرات زمین‌لرزه سازمان زمین‌شناسی ایالات متحده، افزود: «تمام زمین‌لرزه‌های بزرگی که اخیرا رخ دادند، در مناطق مرزی متفاوت صفحات و در محیط‌های مرزی متفاوت صفحات روی دادند.»

«اگرچه آن‌ها از نظر مکانی و زمانی به یکدیگر نزدیک به نظر می‌رسند، از نظر زلزله‌شناسی چنین نیستند.»

زمین‌لرزه‌های بزرگ می‌توانند در نقاط دوردست، زمین‌لرزه‌های کوچک‌تر دیگری و نیز پس‌لرزه‌هایی را برانگیزند؛ اتفاقی که در ونزوئلا رخ داد.

اریک دانهام، استاد ژئوفیزیک دانشگاه استنفورد، گفت: «اما هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد زمین‌لرزه‌های بزرگ در مقیاس جهانی باعث وقوع زمین‌لرزه‌های بزرگ دیگری می‌شوند.»

لانگ و هاسکر گفتند از این‌ رو، وقوع زمین‌لرزه‌ای بزرگ در نقطه دیگری از جهان هیچ تاثیری بر احتمال وقوع زمین‌لرزه‌ای خسارت‌بار در ایالات متحده ندارد.

اما این بدان معنا نیست که احتمال وقوع رویدادی بزرگ منتفی است. گسل سن‌آندریاس در جنوب کالیفرنیا یکی از مناطقی است که به‌دقت پایش می‌شود. منطقه فرورانش کاسکادیا در شمال‌غرب اقیانوس آرام که در امتداد سواحل اورگن و واشنگتن قرار دارد، نیز به‌دقت زیرنظر است.

پژوهشگران دانشگاه ایالتی اورگن اکتبر گذشته هشدار دادند که این گسل‌های ساحل غربی ممکن است یکدیگر را فعال کنند و احتمالا به فاجعه‌ای مضاعف منجر شوند.

فولارین کولاوله، استادیار گروه علوم زمین و محیط‌زیست دانشگاه کلمبیا، گفت: «پیش‌بینی درباره گسل سن‌آندریاس این است که موعد وقوع یک زمین‌لرزه بزرگ در این گسل گذشته است.»

«با این‌ حال، همچنین باید اشاره کنم که در سراسر ایالات متحده گسل‌های بسیاری در وضعیت تنش بحرانی قرار دارند که اگر اختلال قابل‌توجهی در اطراف آن‌ها ایجاد شود، ممکن است گسیخته شوند و زمین‌لرزه ایجاد کنند.»

زمین‌لرزه‌ها را نمی‌توان پیش‌بینی کرد، پس آماده باشید. همانند دیگر بلایای بزرگ مانند توفندها و کولاک‌های زمستانی، داشتن برنامه تخلیه و بسته لوازم اضطراری فکر خوبی است.

به‌طور خاص در مورد زمین‌لرزه‌ها، اپلیکیشن‌های هشدار زودهنگام «شیک‌آلرت» (ShakeAlert) و «مای شیک» (MyShake) می‌توانند تا یک دقیقه زودتر هشدار دهند.

صلیب سرخ آمریکا می‌گوید هنگام وقوع زمین‌لرزه، افراد باید خود را روی زمین بیندازند، چهار دست‌وپا به زیر مکانی امن و دور از پنجره‌ها بروند و محکم به آن بچسبند. سازمان زمین‌شناسی ایالات متحده توصیه می‌کند افرادی که بیرون‌اند، خود را به فضای بازی دور از ساختمان‌ها و خطوط برق برسانند.

بارنهارت گفت: «زمین‌لرزه‌های بزرگ و کم‌تکرار می‌توانند ویرانگر باشند، اما زمین‌لرزه‌های کوچک‌تری که به دفعات بیشتر رخ می‌دهند نیز ممکن است ویرانگر باشند. آمادگی برای چگونگی واکنش به زمین‌لرزه، بهترین راه برای مواجهه با آن هنگام وقوع است.»

© The Independent

بیشتر از جهان